Online Psikolojik Danışmanlık İşe Yarar mı?

Online psikolojik danışmanlık işe yarar mı?

Evet, pek çok kişi ve pek çok konu için online psikolojik danışmanlık işe yarar; özellikle kaygı, stres, depresif duygu durumu, ilişki sorunları ve ebeveynlik soruları gibi yaygın konularda görüntülü görüşmeler yüz yüze görüşmelere yakın yarar sağlayabilir. Bu görüşmelerin etkisini belirleyen şey ekranın kendisi değil; görüşmenin yapısı, düzenliliği ve danışan ile psikolog arasındaki güven ilişkisidir. Ancak online görüşme her durum için uygun değildir ve doğru seçimi yapmak önemlidir.

Halk arasında “online terapi işe yarar mı” diye de sorulan bu soru, son yıllarda çok sayıda araştırmanın konusu oldu. Araştırmalar ve derlemeler, görüntülü görüşmeyle yürütülen yapılandırılmış psikolojik desteğin, birçok yetişkinde yüz yüze görüşmelere benzer sonuçlar verebildiğini gösteriyor. Amerikan Psikoloji Derneği de uzaktan yürütülen psikolojik hizmetler için ayrı bir uygulama kılavuzu yayımlamıştır. Bu kılavuz, online görüşmenin yüz yüze görüşmeyle aynı etik ve mesleki standartlara bağlı olduğunu vurgular.

Online psikolojik danışmanlık, psikologla belirli bir saatte, görüntülü bir bağlantı üzerinden yapılan görüşmedir. Görüşmenin süresi, sıklığı, gizlilik kuralları ve çalışma biçimi yüz yüze görüşmeyle büyük ölçüde aynıdır. Mesajlaşma uygulamaları üzerinden yazışma ya da kısa sesli mesajlarla yürütülen destek ise farklı bir şeydir ve düzenli bir psikolojik danışmanlık görüşmesinin yerini tutmaz.

Online görüşme kimler için uygundur?

Online görüşme, güvenlik riski taşımayan ve yakın tıbbi izlem gerektirmeyen durumlarda, görüşme yapabileceği sessiz ve kapalı bir ortamı olan kişiler için uygun bir seçenektir. Özellikle şu durumlarda pratik bir çözüm sunar:

• Ofise uzak bir ilçede ya da başka bir şehirde yaşayan, düzenli ulaşımı zor olan kişiler
• Yoğun çalışma saatleri nedeniyle yolculuğa zaman ayıramayan yetişkinler
• Küçük çocuğu olan ve evden ayrılması zor olan ebeveynler
• Hareket kısıtlılığı ya da süren bir sağlık sorunu nedeniyle evden çıkmakta zorlanan kişiler
• Taşınma, yurt dışında eğitim ya da iş nedeniyle bir süre şehir dışında olan ve görüşmelerine ara vermek istemeyen danışanlar
• Yüz yüze görüşmeye başlamadan önce ilk adımı kendi ortamında atmayı tercih edenler

Kaygı yaşayan kişiler için online görüşmenin özel bir yeri vardır. Bazı kişiler için evden çıkmak, yolculuk etmek ya da bekleme salonunda oturmak kaygıyı artırabilir; online görüşme bu engelleri azaltarak desteğe başlamayı kolaylaştırabilir. Kaygı ve panik belirtilerinin nasıl tanındığını kaygı ve panik atak sayfasında anlattık. Yine de kaçınma davranışının konunun bir parçası olduğu durumlarda, süreç içinde yüz yüze görüşmelere geçmek de hedeflenebilir.

Online görüşme hangi durumlarda uygun değildir?

Kişinin güvenliğinin risk altında olduğu, yakın tıbbi izlem gerektiren ya da görüşmenin gizliliğinin sağlanamadığı durumlarda online görüşme uygun bir başlangıç değildir. Bu durumlarda yüz yüze değerlendirme, bir psikiyatri hekimine başvuru ya da acil sağlık hizmetleri öncelik taşır. Online görüşmeyi yeniden düşünmeyi gerektiren başlıca durumlar şunlardır:

• Kendine zarar verme düşüncelerinin yoğun olduğu ya da yakın bir güvenlik riskinin bulunduğu kriz durumları
• Gerçeklikten kopma, ağır duygu durumu dalgalanmaları gibi yakın psikiyatrik izlem gerektiren tablolar
• Evde şiddet ya da baskı nedeniyle görüşmenin başkaları tarafından duyulması riskinin bulunduğu durumlar
• Küçük çocuklarla yürütülen, oyun ve materyal kullanımına dayanan çalışmalar
• Standart koşullarda ve yüz yüze uygulanması gereken psikolojik testler
• İnternet bağlantısının sürekli koptuğu ya da kapalı ve sessiz bir odanın hiç bulunamadığı koşullar

Bu durumlardan birini yaşıyorsanız, bu sizin için destek almanın mümkün olmadığı anlamına gelmez; yalnızca farklı bir yolun daha uygun olduğunu gösterir. Kendinize zarar verme düşünceleriniz yoğunlaştıysa beklemeden 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun. Tanı ya da ilaç gerektirebilecek durumlarda bir psikiyatri hekimine başvurmanızı öneririz.

Online görüşme ile yüz yüze görüşme arasındaki farklar nelerdir?

İki görüşme biçimi arasındaki temel fark, içerikten çok ortam ve pratik koşullardadır. Görüşmenin amacı, yapısı ve etik kuralları aynıdır; değişen, görüşmenin nerede ve hangi araçla yapıldığıdır. Aşağıdaki tablo iki biçimi pratik açılardan karşılaştırıyor.

Pek çok danışan iki biçimi birlikte kullanır. Örneğin ilk görüşmeleri yüz yüze yapıp sonra bazı görüşmeleri online sürdürmek ya da şehir dışındayken online, şehre döndüğünde yüz yüze devam etmek mümkündür. Hangi biçimin size uygun olduğu, konunuza ve günlük koşullarınıza göre psikoloğunuzla birlikte kararlaştırılır.

Seçim yaparken yalnızca pratikliğe değil, kendinizi hangi ortamda daha rahat ifade ettiğinize de bakmak önemlidir. Bazı kişiler kendi evlerinin tanıdık ortamında daha kolay açılır; bazıları ise evden çıkıp ayrı bir odada konuşmayı, günlük hayatın yüklerinden birkaç saatliğine uzaklaşmanın bir parçası olarak görür. İki yaklaşım da geçerlidir.

Online görüşmeye nasıl hazırlanılır?

Online görüşmeye hazırlanmanın amacı, teknik aksaklıkları ve dikkat dağıtıcıları en aza indirerek görüşmeye tüm dikkatinizi verebilmenizdir. Birkaç basit adım, görüşmenin yüz yüze görüşme kadar odaklı geçmesine yardım eder:

1. Ortamı seçin. Görüşme boyunca kimsenin girmeyeceği, kapısı kapanabilen ve sesinizin duyulmayacağı bir oda belirleyin.
2. Cihazı hazırlayın. Mümkünse telefon yerine bilgisayar ya da tablet kullanın, cihazı şarja takın ve sabit bir yere yerleştirin.
3. Bağlantıyı deneyin. Görüşmeden birkaç dakika önce internetinizi, kameranızı ve mikrofonunuzu kontrol edin; görüşme uygulamasını önceden indirin.
4. Kulaklık kullanın. Kulaklık hem sesi netleştirir hem de psikoloğun sözlerinin odadaki başkaları tarafından duyulmasını önler.
5. Bildirimleri kapatın. Telefon ve bilgisayar bildirimlerini sessize alın, diğer uygulamaları kapatın.
6. Yedek planı belirleyin. Bağlantı koparsa psikoloğun sizi hangi numaradan arayacağını ya da nasıl yeniden bağlanılacağını önceden konuşun.
7. Görüşme sonrasına zaman ayırın. Görüşmenin hemen ardından bir toplantıya ya da yoğun bir işe geçmek yerine kendinize birkaç dakika tanıyın.

Yüz yüze görüşmede ofise yolculuk, görüşmeye zihinsel olarak hazırlanmak için doğal bir zaman sağlar. Online görüşmede bu geçiş süresi yoktur; bir iş toplantısından hemen sonra görüşmeye bağlanmak zorlayıcı olabilir. Görüşmeden önce birkaç dakika sessizce oturmak, bir bardak su içmek ya da bugün konuşmak istediğiniz konuyu not etmek bu geçişi kolaylaştırır.

Online görüşmede gizlilik nasıl sağlanır?

Online görüşmede gizlilik, psikoloğun ve danışanın birlikte aldığı önlemlerle sağlanır. Psikolog görüşmeyi kapalı bir odadan yapar, görüşme bağlantısını yalnızca danışanla paylaşır ve görüşmeyi kaydetmez. Danışanın da görüşmeyi kimsenin duymayacağı bir yerden yapması, ortak kullanılan bir cihazda görüşme sonrasında oturumu kapatması ve görüşme bağlantısını başkalarıyla paylaşmaması önemlidir.

Görüşmenin ses ya da görüntü kaydı, iki tarafın da açık onayı olmadan alınmamalıdır. Bu kural danışan için de geçerlidir, çünkü görüşmelerde çoğu zaman başka kişilerden de söz edilir. Görüşmelerde konuşulanların nasıl korunduğunu, gizliliğin sınırlarını ve kayıtların nasıl tutulduğunu psikoloğa gitmek ileride sorun olur mu rehberinde ayrıntılı anlattık.

Evde kendinizi rahat konuşamayacak kadar kısıtlı hissediyorsanız bunu psikoloğunuza söyleyin. Arabada, işyerinde kapalı bir odada ya da evde herkesin dışarıda olduğu bir saatte görüşmek gibi çözümler birlikte düşünülebilir. Bazı durumlarda yüz yüze görüşme, gizlilik açısından daha güvenli bir seçenek olabilir.

Online görüşmenin işe yarayıp yaramadığını nasıl anlarsınız?

Online görüşmenin işe yarayıp yaramadığını, yüz yüze görüşmelerde olduğu gibi, başta belirlenen hedeflere ne kadar yaklaşıldığına ve günlük hayatınızda fark ettiğiniz değişimlere bakarak anlarsınız. Değişim çoğu zaman bir anda değil, küçük adımlarla ortaya çıkar. Birkaç haftalık düzenli görüşmenin ardından kendinize şu soruları sorabilirsiniz:

• Görüşmelerde rahatça konuşabildiğimi ve anlaşıldığımı hissediyor muyum?
• Beni zorlayan durumlarla karşılaştığımda kullanabileceğim yeni yollar öğrendim mi?
• Uykumda, enerji düzeyimde ya da ilişkilerimde küçük de olsa bir değişim fark ediyor muyum?
• Görüşmeler arasında önerilen çalışmaları deneyebiliyor muyum?
• Teknik sorunlar ya da ortam koşulları görüşmelerin verimini sık sık düşürüyor mu?

Bu soruların bir kısmına olumsuz yanıt veriyorsanız, bunu bir sonraki görüşmede psikoloğunuzla açıkça konuşmanız önemlidir. Sorun görüşmenin biçimiyle ilgiliyse, örneğin evde rahat konuşamıyor ya da ekran başında dikkatinizi toplayamıyorsanız, yüz yüze görüşmeye geçmek bir çözüm olabilir. Sorun içerikle ilgiliyse hedefler ve yöntemler birlikte yeniden gözden geçirilebilir. Belirli aralıklarla yapılan bu ara değerlendirmeler, online ya da yüz yüze, her sürecin olağan bir parçasıdır.

Online görüşmede hangi konular daha kolay ya da daha zor çalışılır?

Konuşmaya ve yapılandırılmış becerilere dayanan çalışmalar online ortamda kolayca yürütülebilir; beden dilinin, oyunun ya da fiziksel materyallerin önemli olduğu çalışmalar ise ekran üzerinden daha zordur. Örneğin stresle baş etme yollarını öğrenmek, kaygı veren düşünceleri birlikte gözden geçirmek, ilişkideki iletişim örüntülerini konuşmak ya da ebeveyn olarak evde uygulanacak bir plan hazırlamak online görüşmelerde verimli biçimde yapılabilir.

Buna karşılık yoğun duygusal anların yaşanabileceği konularda, örneğin çok zorlayıcı bir yaşam olayının ilk kez konuşulacağı görüşmelerde, bazı kişiler aynı odada olmanın verdiği güven duygusuna ihtiyaç duyar. Görüşme sonrasında yalnız kalacak olmak da bu tür görüşmeleri online ortamda zorlaştırabilir. Böyle bir konuyu konuşmaya hazırlanıyorsanız bunu önceden psikoloğunuzla paylaşmanız, görüşmenin nasıl planlanacağına birlikte karar vermenizi sağlar.

Çocuklar ve ergenlerle online görüşme yapılabilir mi?

Ergenlerle ve ebeveynlerle online görüşme çoğu zaman verimli biçimde yapılabilir; küçük çocuklarla yürütülen oyun temelli çalışmalar ise genellikle yüz yüze ortamda daha uygundur. Ergenler ekran üzerinden iletişime alışkın oldukları için online görüşmeye kolay uyum sağlayabilir. Ancak evde kendi odası olmayan ya da ailesinin duyabileceği endişesi taşıyan bir ergen için açık konuşmak zorlaşabilir; bu durum görüşme biçimi seçilirken dikkate alınır.

Küçük çocukların ekran başında uzun süre dikkatini sürdürmesi zordur ve çocukla çalışmada kullanılan oyuncak, resim ve hikâye gibi araçlar ekran üzerinden aynı biçimde kullanılamaz. Buna karşılık ebeveyn görüşmeleri online yürütülmeye çok uygundur. Çocuğun davranışlarını anlamak, evde tutarlı bir düzen kurmak ve ebeveynlerin birlikte hareket etmesini desteklemek için yapılan görüşmeler, ebeveynlerin evden ayrılmasına gerek kalmadan planlanabilir. Bu görüşmelerin nasıl yürüdüğünü ebeveyn danışmanlığı sayfasında anlattık.

Online görüşmeden en iyi verimi almak için neler yapılabilir?

Online görüşmeden en iyi verimi almak için görüşmeyi yüz yüze bir randevu kadar ciddiye almak gerekir. Görüşmeyi yürürken, araba kullanırken ya da başka bir işle uğraşırken yapmak, hem dikkati dağıtır hem de güvenlik riski oluşturur. Kameranın açık olması, psikoloğun yüz ifadelerinizi görmesini ve sizi daha iyi anlamasını sağlar; kamerayı kapatmak istediğiniz anlar olursa bunu da dile getirebilirsiniz.

Görüşmeler arasında yapılması önerilen küçük çalışmaları not etmek, görüşme düzenini korumak ve iptal etmeniz gerekirse önceden haber vermek, online süreçte de sürekliliği sağlar. Ekran üzerinden görüşmenin bazı anlarda tuhaf ya da yapay geldiğini fark ederseniz bunu söylemekten çekinmeyin. Pek çok kişi ilk birkaç görüşmeden sonra bu duygunun belirgin biçimde azaldığını fark eder.

Kamu kurumlarında online psikolojik destek var mı?

Evet, bazı kamu kurumları da online psikolojik destek sunmaya başlamıştır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, çevrimiçi psikolojik destek ve aile danışmanlığı hizmetini pilot olarak başlattığı yedi il arasında Sakarya'nın da bulunduğunu duyurmuştur; başvuruların Bakanlığın e-Ailem sistemi üzerinden yapıldığı belirtilmiştir. Kamu ve sivil seçeneklerin genel listesini Sakarya'da ücretsiz psikolojik destek seçenekleri rehberinde topladık.

Ofisimizde online görüşme nasıl planlanır?

Psikolog Burak Uysal, Serdivan'daki ofisimizdeki yüz yüze görüşmelerin yanı sıra uygun durumlarda Zoom ya da Google Meet üzerinden online görüşmeler de yapar. Online görüşmenin sizin için uygun olup olmadığı, konunuz ve koşullarınız dikkate alınarak ilk görüşmede birlikte değerlendirilir. Online görüşmelerin nasıl planlandığını online psikolojik danışmanlık sayfasında, ilk görüşmenin genel akışını ise ilk psikolog görüşmesi rehberinde bulabilirsiniz.

Görüşme planlamak için randevu talep formunu doldurabilir ya da 0554 125 42 23 numarasını arayabilirsiniz. Randevu talep formunu doldurmak bir ödeme yükümlülüğü doğurmaz; ofisimiz sizi arayarak uygun gün ve saati ve görüşmenin yüz yüze mi online mı yapılacağını sizinle birlikte planlar.

Acil bir durumdaysanız kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez.

Burak Uysal Psikolog

Maltepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü mezunu. Serdivan'daki ofisinde çocuklar, ergenler, ebeveynler, yetişkinler ve çiftlerle psikolojik danışmanlık görüşmeleri yürütür.

Son güncelleme: 14 Ekim 2026 İçerik editörü: destek@burakuysal.org Hakkında daha fazla