Dolandırıldım: Utanç, Öfke ve Kendini Suçlamayla Başa Çıkmak, İlk Adımlar ve Güveni Yeniden Kurmak

Dolandırıldım, neden bu kadar utanıyorum?

“Dolandırıldım” cümlesini kurmak, çoğu insan için paranın kaybından daha ağır gelir. Çünkü telefon, internet ya da yatırım dolandırıcılığı yalnızca cüzdanı değil, kişinin kendi aklına duyduğu güveni de sarsar. Bu yazıda utancın, öfkenin ve kendini suçlamanın nereden geldiğini, ilk pratik adımları ve güvenin nasıl yeniden kurulabileceğini konuşacağız.

Utanç, APA Psikoloji Sözlüğüne göre kişinin kendini kusurlu ya da yetersiz biri olarak gördüğü, başkalarının bunu fark edeceği kaygısıyla birlikte gelen acı verici bir duygudur. Dolandırıcılık sonrası utanç tam olarak bu noktadan beslenir. Yani kişi “Bir hata yaptım” demek yerine “Ben saf, aptal, kolay kandırılan biriyim” diye düşünmeye başlar. Oysa bu iki cümle arasında büyük bir fark vardır.

Ayrıca utanç, insanı saklanmaya iter. Bu yüzden pek çok kişi yaşadığını ne eşine ne çocuğuna ne de bankasına hemen anlatabilir. Ancak saklamak, hem duygusal yükü büyütür hem de pratik adımları geciktirir. Bu nedenle bu yazının ilk mesajı basit: Yaşadığınız şey bir karakter kusuru değil, profesyonelce kurgulanmış bir aldatmacanın sonucudur.

Dolandırıcılık sonrası ilk saatlerde ne yapmalı?

Duygular ne kadar yoğun olursa olsun, ilk saatlerde birkaç somut adım atmak hem kaybı sınırlamaya hem de kontrol duygusunu geri kazanmaya yardım eder. Özellikle para transferi, kart bilgisi ya da şifre paylaşımı söz konusuysa zaman önemlidir. Aşağıdaki liste genel bir yol haritasıdır; kendi durumunuz için bankanızdan ve hukuki destekten bilgi almanız gerekir.

1. Bankanızı, kartınızın arkasında ya da bankanın resmi uygulamasında yazan numaradan arayın; size gelen mesajdaki numarayı kullanmayın.
2. Kartınızı ve internet bankacılığı erişiminizi geçici olarak kapattırın, şifrelerinizi değiştirin.
3. Dolandırıcıyla yazışmaları, dekontları, telefon numaralarını ve ekran görüntülerini silmeden saklayın.
4. Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluk birimlerine şikâyette bulunun.
5. Telefonunuza uzaktan erişim uygulaması yüklettilerse bu uygulamayı kaldırın ve cihazı güvendiğiniz birine kontrol ettirin.
6. E-posta ve sosyal medya hesaplarınızda iki aşamalı doğrulamayı açın.

Bu adımları atarken panik içinde olmanız çok doğaldır. Bu yüzden listeyi bir kâğıda yazıp tek tek işaretlemek ya da yanınıza sakin kalabilen birini almak işinizi kolaylaştırır. Aynı anda her şeyi yapmak zorunda değilsiniz; önce bankayı aramak, sonra diğer adımlara geçmek yeterlidir.

Ceza Muhakemesi Kanununun 158. maddesine göre suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluk makamlarına yapılabilir. Yani karakola ya da adliyeye gitmeniz yeterlidir. Hukuki süreç, paranın geri alınma ihtimali ve haklarınız hakkında bağlayıcı bilgi için ise bir avukata danışmak en sağlıklı yoldur.

Dolandırıldım diyen biri ilk haftada neler hisseder?

“Dolandırıldım” diye fark ettiğiniz ilk günler genellikle dalgalı geçer. Bir saat sakin ve planlı olursunuz, bir sonraki saatte ise ağlama krizine ya da öfke patlamasına kapılabilirsiniz. Bu dalgalanma, zihnin büyük bir sarsıntıyı sindirmeye çalışmasının doğal bir parçasıdır. Dolayısıyla kendinizi “tutarsız” diye yargılamanıza gerek yoktur.

• Şok ve inanamama: “Bu bana olmuş olamaz” duygusu, olayı defalarca anlatma ya da hiç anlatamama.
• Bedensel tepkiler: Mide bulantısı, çarpıntı, uykuya dalamama, iştahsızlık.
• Utanç ve saklanma: İnsanların yüzüne bakmak istememe, telefonu açmama.
• Öfke: Dolandırıcıya, kurumlara, yakınlara ve kendine yönelen yoğun kızgınlık.
• Yas: Kaybedilen para kadar, kaybedilen planlar ve “güvendeyim” duygusu için de üzülme.

Bu tepkilerin hepsi aynı kişide görülmeyebilir. Ancak birkaçını birlikte yaşamak oldukça yaygındır. Önemli olan, bu dönemde bedeninize temel bakımı sağlamak: düzenli yemek, su içmek ve kısa da olsa uyumak. Çünkü yorgun bir beden, utanç düşüncelerini daha da büyütür.

Dolandırıldım ve kimseye anlatamıyorum: Sessizliğin bedeli nedir?

Pek çok kişi “Dolandırıldım ama kimse bilmesin” diye düşünür. Bu istek anlaşılır, çünkü anlatmak utancı yeniden yaşamak gibi gelir. Fakat sessizlik, yükü hafifletmez; aksine onu içeride biriktirir. Üstelik sessiz kalan kişi, yakınlarının destek ve önlem alma fırsatını da elinden alır.

Sessizliğin bir bedeli de yalnızlaşmadır. Kişi, olayı saklamak için arkadaş buluşmalarından kaçmaya, aile sohbetlerinde konu açılınca odadan çıkmaya başlayabilir. Bu geri çekilme zamanla moral bozukluğunu derinleştirir. Hatta bazı kişiler, kaybı telafi etmek için gizlice borçlanmaya ya da daha riskli yatırımlara yönelebilir. Bu durum, dolandırıcıların “paranızı geri kazandırırız” diye ikinci kez kapıyı çalmasına zemin hazırlar.

Bu yüzden anlatmak için her şeyin düzelmesini beklemeyin. Güvendiğiniz tek bir kişiye “Dolandırıldım ve bunu konuşmakta zorlanıyorum” demek bile, sessizliğin duvarında ilk çatlağı açar. Bu kişi bir arkadaş, bir aile üyesi ya da bir ruh sağlığı uzmanı olabilir.

“Nasıl kandım?” sorusu neden zihinden çıkmıyor?

Dolandırılan kişinin zihni olayı tekrar tekrar oynatır. “O an neden kapatmadım?”, “Neden şüphelenmedim?” gibi sorular günlerce sürebilir. Bu döngü aslında zihnin olanı anlamaya ve bir daha olmasını önlemeye çalışmasıdır. Ancak bir noktadan sonra anlamak yerine kendini cezalandırmaya dönüşür.

Burada şunu bilmek önemlidir: Dolandırıcılar insan psikolojisini çok iyi kullanır. Örneğin aciliyet yaratırlar, “Hesabınız şu an tehlikede” derler. Otorite taklidi yaparlar, kendilerini polis, savcı ya da banka görevlisi olarak tanıtırlar. Üstelik korku ya da kazanç heyecanı yaratarak kişinin yavaş düşünme fırsatını elinden alırlar. Böyle bir baskı altında herkesin karar verme becerisi zayıflar.

Dolayısıyla “Nasıl kandım?” sorusunun dürüst cevabı çoğu zaman şudur: Çünkü karşınızdaki kişi, tam olarak sizi kandırmak için hazırlanmıştı. Zekâ, eğitim ya da yaş, bu tür kurgulara karşı tam bir koruma sağlamaz. Hatta kendine güvenen ve yardımsever insanlar bazen daha kolay hedef seçilir.

Dolandırıldım ve kendimi suçluyorum: Bu duygu normal mi?

Evet, kendini suçlamak dolandırıcılık sonrası en sık görülen tepkilerden biridir. İnsan, kontrolün kendi elinde olduğuna inanmak ister. “Benim hatam” demek, garip biçimde “Demek ki dikkat edersem bir daha olmaz” anlamına gelir ve bu düşünce geçici bir güven verir. Fakat bu güvenin bedeli ağırdır.

Suçluluk ile utanç birbirine benzer ama aynı şey değildir. Suçluluk belirli bir davranışa odaklanır: “Bu linke tıklamamalıydım.” Utanç ise kişinin bütün benliğine yayılır: “Ben beceriksizin tekiyim.” Suçluluk duygusu, ölçülü olduğunda ders çıkarmaya yardım edebilir. Öte yandan utanç çoğu zaman yalnızca saklanmayı ve geri çekilmeyi besler.

“Dolandırıldım, hepsi benim suçum” düşüncesi haftalarca sürüyor ve günlük hayatı etkiliyorsa, kronik suçluluk duygusu yazısındaki işaretlere göz atmak faydalı olabilir. Kendinize, aynı şeyi yaşayan bir arkadaşınıza söyleyeceğiniz cümleleri söylemeyi denemek de iyi bir başlangıçtır.

Dolandırıcılığa uğrayınca öfke neden bu kadar yoğun olur?

Utancın hemen yanında çoğu zaman güçlü bir öfke durur. Bu öfke dolandırıcıya, bankaya, sistemin yavaşlığına, hatta kişinin kendisine yönelebilir. Öfke, haksızlığa uğradığını fark eden zihnin doğal bir tepkisidir. Bu nedenle öfkelenmek, iyileşmenin bir parçası olabilir.

Ancak öfke içe döndüğünde kendine zarar veren düşüncelere, dışa döndüğünde ise yakınlarla gereksiz kavgalara yol açabilir. Örneğin kişi, olayı öğrenen eşinin tek bir sorusuna bile sert tepki verebilir. Çünkü o soru, içindeki utancı yeniden harekete geçirir. Öfkenin altında çoğu zaman acı ve çaresizlik yatar.

• Öfkeyi yazmak: Olanı ve hissettiklerinizi kimseye göstermeyeceğiniz bir kâğıda dökmek.
• Bedeni sakinleştirmek: Yürüyüş, derin ve yavaş nefes, kısa bir duş gibi basit yollarla gerginliği azaltmak.
• Öfkeyi eyleme çevirmek: Şikâyet dilekçesini hazırlamak, belgeleri düzenlemek gibi kontrol hissi veren işlere yönelmek.
• Yakınlara sınır koymak: “Şu an bunu konuşmaya hazır değilim, yarın anlatacağım” diyebilmek.

Öfke yönetimiyle ilgili daha geniş bir çerçeve için yetişkinlerde öfke kontrolü yazısı da yol gösterebilir.

Telefon, online ve yatırım dolandırıcılığının psikolojik etkileri farklı mı?

Her dolandırıcılık türü farklı bir yarayı açar. Bu farkı görmek, kişinin kendi tepkisini anlamasını kolaylaştırır. Aşağıdaki tablo, sık karşılaşılan üç türün psikolojik izlerini genel olarak özetliyor; elbette her deneyim kişiye özgüdür.

Özellikle yatırım dolandırıcılığında kayıp çoğu zaman uzun bir sürece yayılır. Kişi önce küçük kazançlar görür, ardından daha büyük paralar yatırır. Bu yüzden olayı fark ettiğinde hem parasının hem de umut ettiği geleceğin kaybını yaşar. Bu durum, maddi kaygının uzun süre devam etmesine yol açabilir; konuyla ilgili ekonomik kaygı yazısı bu yükü anlamanıza yardım edebilir.

Aileye nasıl söylenir, neden söylemek bu kadar zor?

Dolandırılan pek çok kişi, olanı ailesine söylemeyi haftalarca erteler. Çünkü “Bana kızacaklar”, “Bir daha bana güvenmezler” ya da “Herkes beni saf sanacak” gibi düşünceler ağır basar. Özellikle ailenin parasını yöneten ya da evin geçimini sağlayan kişilerde bu korku daha da büyür.

Ancak saklamak, yükü tek başına taşımak demektir. Üstelik ortak hesaplar, krediler ya da aile üyelerinin bilgileri söz konusuysa, onların da önlem alması gerekebilir. Söylemeyi kolaylaştırmak için birkaç küçük adım işe yarar:

1. Önce en güvendiğiniz tek bir kişiye anlatın; herkese aynı anda söylemek zorunda değilsiniz.
2. Konuşmaya olguyla başlayın: “Telefonla dolandırıldım, bankayı aradım, şikâyet ettim.”
3. Ne istediğinizi açıkça söyleyin: “Şu an suçlanmaya değil, yanımda olmana ihtiyacım var.”
4. Ayrıntıları ve maddi planı daha sakin bir zamana bırakmayı önerin.

Aile üyeleri ise ilk tepkide suçlayıcı sorulardan kaçınmaya çalışmalıdır. “Nasıl inandın?” sorusu yerine “Şu an nasıl hissediyorsun, neye ihtiyacın var?” diye sormak, kişinin kendini yeniden güvende hissetmesini sağlar.

Eşim dolandırıldı: Partnere nasıl destek olunur?

Eşi ya da partneri dolandırılan kişi de büyük bir yük taşır. Özellikle ortak birikim kaybedildiyse, öfke ve hayal kırıklığı çok doğaldır. Ancak eşiniz “Dolandırıldım” diye size geldiyse, bu cümleyi kurmak için muhtemelen büyük bir cesaret topladı. Bu nedenle ilk tepkiniz, ilişkinizin bu olaydan nasıl çıkacağını önemli ölçüde belirler.

1. Önce dinleyin, sonra soru sorun; ilk dakikalarda suçlama yerine sakin kalmaya çalışın.
2. Kendi öfkenizi yok saymayın, ama onu ayrı bir zamanda ve “sen” yerine “ben” diliyle konuşun.
3. Pratik işleri paylaşın: Biri bankayla, diğeri şikâyet belgeleriyle ilgilenebilir.
4. Maddi planı birlikte yapın; kaybın faturasını tek kişiye kesmeyin.
5. Olayı her tartışmada yeniden gündeme getirmemeye özen gösterin.

Çiftlerde dolandırıcılık bazen eski güven sorunlarını da yüzeye çıkarır. Bu durumda konuşmalar sürekli kavgaya dönüşüyorsa, bir çift görüşmesi ortak bir dil bulmanıza yardım edebilir.

Çocuğum ya da gencim online dolandırıldıysa ne yapmalı?

Gençler de oyun içi satışlar, sahte hediye çekleri ya da sosyal medyadaki sahte ilanlar yoluyla sıkça hedef olur. Bir genç için “Dolandırıldım” demek, hem parayı kaybetmek hem de ebeveyninin gözündeki yetişkinlik imajını kaybetmek anlamına gelebilir. Bu yüzden pek çok genç, olanı aylarca saklayabilir.

Ebeveyn olarak en önemli adım, gencinizin size geldiğinde cezalandırılmayacağını bilmesini sağlamaktır. Çünkü korkan bir genç, bir sonraki seferde de susar. Önce sakin kalın, ardından hesap şifrelerini birlikte değiştirin ve kanıtları saklayın. Sonra bu deneyimi, dijital dünyadaki tuzakları birlikte konuşmak için bir fırsata çevirin. Örneğin “Biri senden gizlilik isterse bu bir uyarı işaretidir” kuralını aile kuralı hâline getirebilirsiniz.

Yaşlı annem ya da babam dolandırıldı: Ne yapmalıyım?

Yaşlı ebeveyni dolandırılan yetişkin çocuklar çoğu zaman iki duyguyu birlikte yaşar: ebeveyni korumak isteği ve “Neden bana sormadın?” öfkesi. Bu öfke anlaşılır bir duygudur. Ancak ebeveyn zaten büyük bir utanç içindeyse, sert bir tepki onun içine kapanmasına ve bir sonraki girişimde de susmasına yol açabilir.

Yaşlı yetişkinler için dolandırıcılık, “Artık yaşlandım, kendi işimi göremiyorum” korkusunu da tetikleyebilir. Bu yüzden ebeveyninizle konuşurken onun yetkinliğini ve onurunu korumaya özen gösterin. Örneğin “Bu insanlar profesyonel, bunu herkese yapıyorlar” demek, onu yalnız olmadığına inandırır.

• Kontrolü tamamen elinden almak yerine kararları birlikte verin.
• Bankayla ve şikâyet sürecinde ona eşlik edin, ama sözü onun adına almayın.
• Evde bir aile kuralı belirleyin: Telefonda para, şifre ya da kod isteyen herkese “Önce çocuğumla konuşacağım” denir.
• Ebeveyninizin yalnızlık düzeyine bakın; yalnız yaşayan yaşlılar dolandırıcıların sohbetine daha kolay açılabilir.

Yalnızlık bu tabloda sık görülen bir risk etkenidir. Bu konuyu kronik yalnızlık yazısında daha ayrıntılı ele aldık.

Dolandırıcılık bir travma olarak yaşanabilir mi?

Bazı kişiler için dolandırıcılık, ani ve sarsıcı bir yaşam olayı gibi deneyimlenir. Özellikle telefonda saatlerce korkutulan, “Hakkınızda soruşturma var” denilerek tehdit edilen kişilerde bu etki belirgin olabilir. Olaydan sonra telefon çaldığında yoğun bir gerginlik, uyku sorunları, olayın tekrar tekrar zihinde canlanması gibi tepkiler görülebilir.

Ayrıca bazı kişilerde dolandırıcılık, daha önce yaşanmış zor olayların izlerini de canlandırabilir. Örneğin geçmişte ihanete uğramış, yakınları tarafından kandırılmış ya da büyük bir maddi kayıp yaşamış biri için bu olay, eski bir yaranın yeniden açılması gibi hissedilebilir. Bu durumda yaşanan tepki, olayın büyüklüğünden daha yoğun görünebilir. Bu bir abartı değil, geçmişle bugünün birbirine dokunmasıdır. Travma sonrası tepkiler hakkında daha fazla bilgi için travma sonrası stres belirtileri yazısına göz atabilirsiniz.

Bu tepkilerin çoğu zamanla hafifler. Ancak haftalar geçtikçe azalmıyor, hatta günlük işleri yapmayı zorlaştırıyorsa, bir ruh sağlığı uzmanından destek almak iyi bir adımdır. Bir psikolog olarak tanı koymayız; ama yaşadıklarınızı anlamlandırmanıza ve günlük hayatınıza yeniden tutunmanıza yardım edebiliriz. Bu süreçte bir psikiyatri hekimi değerlendirmesi gerekirse, sizi yönlendiririz.

Dolandırıldım, insanlara nasıl yeniden güvenebilirim?

Dolandırıcılık sonrası en uzun süren etkilerden biri güven kaybıdır. Kişi bir süre her aramada, her mesajda, hatta yakınlarının iyi niyetli tekliflerinde bile tuzak arayabilir. Bu tetikte olma hali, zihnin kendini koruma çabasıdır. Fakat sürekli şüphe, ilişkileri ve gündelik hayatı yorar.

“Dolandırıldım, artık kimseye güvenemem” düşüncesi çok yaygındır. Ancak güveni yeniden kurmak, körü körüne güvenmeye dönmek anlamına gelmez. Daha çok “sağlıklı güven” geliştirmek demektir. Yani hem insanlara açık kalmak hem de belirli durumlarda durup kontrol etmeyi alışkanlık hâline getirmek. Bu denge zamanla kurulur ve küçük adımlarla güçlenir.

• Kendinize basit kurallar koyun: Telefonda hiçbir kodu, şifreyi ya da para transferini konuşmamak gibi.
• Şüphelendiğinizde aramayı kapatıp resmi numarayı kendiniz arayın.
• Güvendiğiniz bir kişiyle “ikinci göz” anlaşması yapın: Büyük kararlardan önce ona danışın.
• Kendi sezginize yeniden güvenmeyi deneyin; o an bir şeyin ters gittiğini hissettiyseniz, bu sezgi değerlidir.

Kendini affetmek mümkün mü?

Kendini affetmek, olanı önemsizleştirmek demek değildir. Aksine olanı tüm ağırlığıyla kabul edip yine de kendinize insanca davranmaktır. Bu süreç genellikle bir anda olmaz. Önce “Hata yaptım” cümlesi, sonra “Ama ben bu hatadan ibaret değilim” cümlesi gelir.

Kendinize “Dolandırıldım ama bu beni değersiz yapmaz” demeyi denemek, bu yolun ilk adımı olabilir. Bu noktada şu soru yardımcı olabilir: Aynı olay en sevdiğiniz arkadaşınızın başına gelseydi, ona ne derdiniz? Muhtemelen onu aptal olarak görmez, yaşadığı şeyin zorluğunu anlardınız. Kendinize de aynı şefkati göstermek, utancın gücünü azaltır. Ayrıca yaşadığınızı, uygun gördüğünüz ölçüde başkalarını uyarmak için paylaşmak, deneyime anlam katabilir.

Yine de bazı kişiler için bu adım tek başına zordur. Özellikle olay eski kayıpları, borç korkusunu ya da çocuklukta sık eleştirilmiş olmanın izlerini uyandırıyorsa, destek almak süreci kolaylaştırır.

Maddi kayıp kaygısıyla nasıl başa çıkılır?

Dolandırıcılığın en somut sonucu çoğu zaman paradır. Kira, kredi taksidi, çocukların okul masrafları gibi düşünceler bir anda zihni doldurur. Bu kaygı, utançla birleştiğinde kişiyi donup kalmaya ya da aceleci kararlar almaya itebilir. Bu nedenle duygularla maddi planı birbirinden ayırmak önemlidir.

• Kaybı rakamla yazın: Belirsiz bir korku yerine net bir tablo görmek, zihni sakinleştirir.
• Önümüzdeki bir ayın zorunlu giderlerini listeleyin ve önceliklendirin.
• Bankanızla ya da alacaklılarla erken konuşun; ertelemek seçenekleri daraltır.
• Kaybı hızla geri kazanma vaadiyle gelen hiçbir teklife yanıt vermeyin.
• Büyük mali kararları, duygularınız biraz durulana kadar erteleyin.

Maddi kayıp, kişinin kendi değeriyle ilgili bir ölçü değildir. Yine de bu kaygı aylarca gündelik hayatınızı yönetiyorsa, bunu bir uzmanla konuşmak yükü hafifletebilir. Özellikle uykusuz geceler ve sürekli hesap yapma hali, desteğe ihtiyaç olduğunu gösteren işaretlerdir.

Dolandırıcılık sonrası iyileşme süreci nasıl ilerler?

İyileşme düz bir çizgi değildir. Bazı günler olayı neredeyse unutursunuz, bazı günler ise bir telefon sesi ya da bir haber her şeyi geri getirir. Bu iniş çıkışlar, geriye gittiğiniz anlamına gelmez. Aksine zihnin olayı yavaş yavaş yerine koyduğunu gösterir.

Pek çok kişi için süreç benzer bir yol izler. Önce şok ve pratik telaş gelir. Ardından utanç, öfke ve kendini suçlama dönemi yaşanır. Daha sonra kişi olayı anlatabilmeye, ondan ders çıkarmaya ve kendini yeniden güvende hissetmeye başlar. Bu adımların süresi kişiden kişiye değişir; birkaç hafta da sürebilir, birkaç ay da.

Bu süreçte kendinize küçük hedefler koymak işe yarar. Örneğin bu hafta bankayla görüşmek, gelecek hafta bir arkadaşınıza anlatmak, bir sonraki hafta yeniden internet bankacılığını kullanmak gibi. Her küçük adım, “Hayatımın kontrolü yeniden bende” duygusunu güçlendirir.

Dolandırıcılık sonrası psikolojik destek ne zaman gerekir?

Her dolandırılan kişinin psikolojik desteğe ihtiyacı olmaz. Pek çok insan, yakınlarının desteği ve pratik adımlarla birkaç hafta içinde dengesini bulur. Bununla birlikte bazı işaretler, bir uzmanla konuşmanın iyi geleceğini gösterir:

• Utanç ve kendini suçlama haftalar geçmesine rağmen azalmıyorsa.
• Uyku, iştah ya da iş performansı belirgin biçimde bozulduysa.
• Telefon, banka ya da internet kullanmaktan tamamen kaçınıyorsanız.
• Aile içinde olay yüzünden sürekli kavga yaşanıyorsa.
• Umutsuzluk, değersizlik ya da yaşamın anlamsız olduğu düşünceleri belirdiyse.

Kendinize zarar verme düşünceleri ortaya çıktıysa beklemeyin ve hemen 112 Acil Çağrı Merkezini arayın. Bu tür düşünceler, kaybın ne kadar büyük olduğunu değil, yükün tek başına taşınamayacak kadar ağırlaştığını gösterir. Yardım istemek bu yükü paylaşmanın ilk adımıdır.

Bir daha dolandırılmamak için zihinsel olarak ne yapılabilir?

Hiçbir yöntem yüzde yüz koruma sağlamaz. Ancak dolandırıcıların kullandığı psikolojik düğmeleri tanımak, bir sonraki girişimi fark etme ihtimalini artırır. Önemli olan, korkuyla değil farkındalıkla hareket etmektir.

1. Aciliyet alarmı: “Hemen”, “şu an”, “kimseye söylemeyin” sözlerini duyduğunuzda durun.
2. Otorite testi: Polis, savcı ya da banka çalışanı telefonda sizden para veya şifre istemez; aramayı kapatın ve resmi numarayı siz arayın.
3. Kazanç testi: Gerçek olamayacak kadar iyi görünen her getiri vaadine mesafeli yaklaşın.
4. Gizlilik testi: Birisi sizden bir şeyi ailenizden saklamanızı istiyorsa bu güçlü bir uyarı işaretidir.
5. Bekleme kuralı: Para içeren her kararı en az bir gece erteleyin.

Bu kuralları ailecek konuşmak, özellikle yaşlı yakınlar ve gençler için koruyucu bir alışkanlık oluşturur. Böylece kimse yaşadığı şüpheyi tek başına çözmek zorunda kalmaz.

Psikolojik Danışmanlıkta Dolandırılma Deneyimini Nasıl Ele Alıyoruz?

Görüşmelerimizde önce olanı yargısız biçimde dinler, utancın ve öfkenin size ne söylediğini birlikte anlamaya çalışırız. Ardından kendini suçlama döngüsünü fark etmeye, aileyle iletişimi düzenlemeye ve güven duygusunu adım adım yeniden kurmaya odaklanırız. Hukuki ve mali konularda ise sizi ilgili uzmanlara yönlendiririz.

Psikolog olarak tanı koymayız ve ilaç yazamayız; bu konular psikiyatri hekiminin alanıdır. Yetişkinlerle yetişkin psikolojik danışmanlığı çerçevesinde çalışırız. Bir Sakarya psikolog arıyorsanız, Serdivan ofisimizde yüz yüze ya da uygun durumlarda online görüşebiliriz. Yakın ilçelerden gelen danışanlar için Serdivan psikolog ve Erenler psikolog sayfalarında ulaşım bilgisi bulabilirsiniz. Belirli bir sonuç için söz veremeyiz, ama süreci sizinle birlikte dikkatle yürütürüz.

Yaşadığınızı anlatmaya hazır olduğunuzda online randevu sayfasından size uygun bir zaman seçebilirsiniz.

Burak Uysal Psikolog

Maltepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü mezunu. Serdivan'daki ofisinde çocuklar, ergenler, ebeveynler, yetişkinler ve çiftlerle psikolojik danışmanlık görüşmeleri yürütür.

Yayın: 14 Kasım 2026 Son güncelleme: 14 Kasım 2026 İçerik editörü: destek@burakuysal.org Hakkında daha fazla

Acil bir durumdaysanız kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez.

Benzer yazılar

Ghosting Nedir? Aniden Ortadan Kaybolmanın Nedenleri, Etkileri ve Toparlanma Yolları

Ghosting nedir, neden yapılır, ghostlanan kişi neler yaşar? Arkadaşlık ve iş görüşmesinde ghosting, breadcrumbing ve toparlanma yolları.

14 Kasım 2026 · 16 dk okuma

Mobbing Nedir? İşyerinde Psikolojik Taciz Örnekleri, Etkileri ve Ne Yapmalı

Mobbing nedir, örnek davranışlar neler, sert yöneticiden farkı ne? Psikolojik etkileri, mobbing günlüğü, delil toplama, ALO 170 ve atılacak…

14 Kasım 2026 · 16 dk okuma

Israrlı Takip Nedir? Belirtileri, Dijital Takip, Delil Saklama ve Ne Yapmalı

Israrlı takip nedir, mağdurda hangi belirtiler görülür, dijital takipte ne yapmalı? Delil saklama, güvenlik planı, TCK 123/A ve 6284…

14 Kasım 2026 · 16 dk okuma