Bu sayfada (18 bölüm)
- 15 yaş sosyal medya yasağı tam olarak neyi değiştirdi?
- 15 yaş sosyal medya yasağı aileye neyi, platforma neyi söylüyor?
- 15 yaş sosyal medya yasağında mevcut hesaplara ne olacak?
- Yaş doğrulama nasıl işliyor ve çocuğun verisine ne oluyor?
- Hesabı kapanan çocuk ne hisseder?
- Yasak neden bazı çocuklarda isyan duygusunu artırır?
- Akran baskısı ve dışlanma korkusunu çocukla nasıl konuşabilirsiniz?
- 15 Yaş Altı ve 15 ile 18 Yaş Arası İçin Kurallar Karşılaştırması
- Ebeveyn kontrol araçları neler sunuyor?
- Oyun platformları da düzenlemeye girdi mi?
- 15 yaş sosyal medya yasağı için aileler nasıl bir geçiş planı yapabilir?
- Yaşını farklı göstermek ya da ebeveyn hesabı kullanmak neden risklidir?
- İlk haftalarda öfke ve huzursuzlukla nasıl baş edebilirsiniz?
- Kardeşler arasındaki farklı kurallar adil kalabilir mi?
- Ebeveynin kendi telefon alışkanlığı neden belirleyicidir?
- Hangi işaretler uzman desteği gerektirir?
- Serdivan Psikolog Desteği ile Çocuk ve Aileyle Nasıl Çalışırız?
- Sıkça sorulan sorular

1 Kasım 2026’dan bu yana sosyal ağ sağlayıcıları 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamıyor; mevcut hesaplar 31 Mart 2027’ye kadar doğrulanıyor ve 15 yaş altı hesapları sağlayıcı kapatıyor. Çocuk bu süreci çoğu zaman öfke, dışlanma korkusu ve yas olarak yaşar. Kuralı koruyup duyguya alan açmak, anıları birlikte saklamak, boşalan zamanı planlamak ve okulla iş birliği yapmak geçişi kolaylaştırır.
15 yaş sosyal medya yasağı tam olarak neyi değiştirdi?
1 Kasım 2026’dan bu yana sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamıyor ve yaş doğrulama yapmak zorunda. 15 yaş sosyal medya yasağı mevcut hesapları da kapsıyor: Sağlayıcı bu hesapları 31 Mart 2027’ye kadar doğruluyor ve 15 yaş altı çıkanları kapatıyor. Çocuk için bu çoğu zaman gerçek bir kayıptır.
Bu düzenlemeye halk arasında 15 yaş sosyal medya yasağı deniyor, ama çocuk açısından mesele teknik bir ayar değil, bir uyum süreci. Bu yazıyı, çocuğunun hesabı kapanmak üzere olan ya da kapanmış olan anne babalar için hazırladım. Konunun genel çerçevesini, yani sosyal medyaya neden bir yaş sınırı konduğunu çocuklar için sosyal medyada yaş sınırı yazısında anlattım. Burada daha dar ve daha güncel bir soruya odaklanıyorum: Hesabı kapanan bir çocuk neler hisseder ve aile bu geçişi nasıl yönetebilir?
15 yaş sosyal medya yasağı aileye neyi, platforma neyi söylüyor?
Düzenlemenin dayanağı, 22 Nisan 2026’da kabul edilen ve 1 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7578 sayılı Kanun. Bu Kanun, 5651 sayılı İnternet Kanununun ek 4. maddesinin yedinci fıkrasını değiştirdi. Yeni metne göre sosyal ağ sağlayıcı, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz ve bunun için yaş doğrulama dâhil gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Aynı fıkra, 15 yaşını doldurmuş çocuklara da onlara özgü, ayrı kurallarla işleyen bir hizmet sunmayı şart koşuyor. Kanunun bu hükümleri 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girdi.
Uygulamanın ayrıntısını, Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığının hazırladığı yönetmelik belirliyor. Yönetmelik, 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete’de yer aldı ve 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girdi. Dikkat çekici nokta şu: Kanun bu yükümlülüğü sosyal ağ sağlayıcıya yüklüyor. Yani yaşı doğrulamak, 15 yaş altına hesap açmamak ve 15 ile 18 yaş arasına farklı bir hizmet sunmak platformun görevi.
Aileye düşen ise hukuki bir görevden çok psikolojik bir görev. Çocuğunuzun bu değişikliği nasıl yaşadığı, nasıl anlamlandırdığı ve neyle doldurduğu büyük ölçüde evdeki konuşmalara bağlı. Kanunun dili kuru ve teknik; çocuğun yaşadığı ise duygusal. Bu yazının geri kalanı, o ikisi arasındaki köprüyü kurmaya çalışıyor.
15 yaş sosyal medya yasağında mevcut hesaplara ne olacak?
Yönetmeliğin geçici 1. maddesi, 1 Kasım 2026’dan önce var olan ve henüz yaş doğrulama belirteciyle doğrulamadan geçmeyen hesapları düzenliyor. Sosyal ağ sağlayıcı bu hesapları 31 Mart 2027’ye kadar en az bir kez doğrulamak zorunda. Doğrulamada 15 yaşını doldurmadığı anlaşılan çocukların hesaplarını sağlayıcı, kullanıcıya bilgi vererek kapatıyor. 15 yaşını doldurmuş çocukların hesapları ise onlara özgü ayrı hizmet kurallarına geçiyor.
15 yaşına birkaç ay kalan çocuklar için durum biraz farklı hissettirebilir. Hesap doğrulamaya girdiği gün çocuk hâlâ 14 yaşındaysa sağlayıcı hesabı kapatıyor; birkaç ay sonra 15 yaşını doldurduğunda ise yeni bir hesap açabiliyor. Bu kısa ara bazı çocuklara çok uzun gelir. Doğum gününe kadar olan süreyi bir geri sayım gibi değil, yeni hesabın kurallarını birlikte konuşacağınız bir hazırlık dönemi gibi ele almak işe yarar.
Aileler için en önemli ayrıntı verilerle ilgili. Yönetmeliğe göre sağlayıcı, kapattığı hesaba ait verileri itiraz yolu işletildiyse itiraz sonuçlandıktan sonra, itiraz yoksa gecikmeksizin siliyor. Bu, çocuğunuzun yıllardır biriktirdiği fotoğraflar, videolar ve mesajlar anlamına gelebilir. Bir yetişkin için bu bir veri silme işlemidir; bir çocuk için ise çoğu zaman bir anı albümünün kaybıdır.
Bu nedenle tarih yaklaşmadan konuşmak, ani bir kapanışla karşılaşmaktan çok daha iyidir. Platformun kendi veri indirme seçenekleri varsa, hesap kapanmadan önce çocuğunuzla birlikte hangi anıları saklamak istediğini konuşabilirsiniz. Böylece kayıp ani bir kopuş olmaktan çıkar, birlikte yönettiğiniz bir vedaya dönüşür.
Yaş doğrulama nasıl işliyor ve çocuğun verisine ne oluyor?
Yönetmeliğe göre yaş doğrulamanın yolu e-Devlet Kapısı. Kullanıcı, e-Devlet üzerinden kimliğini doğrulayarak bir yaş doğrulama belirteci üretiyor ve bu belirteci ilgili platforma yüklüyor. Belirteç yalnızca kişinin 15 yaşını doldurup doldurmadığını, doldurduysa 18 yaşını doldurup doldurmadığını gösteriyor. Ad, kullanıcı adı ya da kişiyi tanımaya yarayan başka bir bilgi taşımıyor; platform da belirteci yaş doğrulama dışında kullanamıyor.
Yönetmelik bir adım daha atıyor. Doğrulamadan geçen bir hesabın belirlenen yaş aralığına aykırı kullanıldığına dair makul bir şüphe doğarsa sağlayıcı hesabı askıya alıyor ve hesabın yeniden açılması için yeni bir doğrulama istiyor. Ayrıca sağlayıcı, yaş doğrulama sonucuna, hesabın askıya alınmasına ya da kapatılmasına karşı ücretsiz ve Türkçe bir başvuru ve itiraz yolu sunmak zorunda. Bu itirazları tamamen otomatik sistemler inceleyemiyor; itiraz sonuçlanana kadar sağlayıcı hesaba ait içerikleri silemiyor.
Bu bilgileri çocuğunuzla paylaşmak işe yarar. Pek çok çocuk “Devlet artık her mesajımı okuyacak” gibi korkular duyuyor ya da arkadaşlarından duyduğu yanlış bilgilerle kaygılanıyor. Doğru bilgiyi sakin bir dille anlatmak, korkunun önünü keser ve çocuğa ciddiye alındığını hissettirir.
Hesabı kapanan çocuk ne hisseder?
Yetişkinler için sosyal medya çoğu zaman bir uygulamadır. 12, 13 ya da 14 yaşındaki bir çocuk için ise arkadaş grubunun buluştuğu meydan, şakaların doğduğu yer, hatta kimliğinin bir parçasıdır. Hesap kapandığında çocuk yalnızca bir uygulamayı değil, o meydana giriş kartını kaybettiğini hisseder. Bu yüzden ilk tepkiler çoğu zaman yoğun olur ve birbirine karışır:
- Öfke: “Hiç adil değil”, “Neden benim hesabım?” gibi cümleler, kapı çarpma ya da sessiz küslük.
- Dışlanma korkusu: Grubun konuştuğu şeyi kaçırma, okulda “Sen görmedin mi?” sorusuyla yalnız kalma kaygısı.
- Utanç: Kendisi kapandığı hâlde bazı arkadaşlarının hesabının hâlâ açık olmasından doğan küçüklük hissi.
- Yas: Kaybolacak fotoğraflar, takipçiler ve yıllarca biriken paylaşımlar için gerçek bir üzüntü.
- Huzursuzluk: Elinin telefona gitmesi, boş zamanı nasıl dolduracağını bilememe, can sıkıntısı.
Bu duyguların hiçbiri şımarıklık ya da bağımlılık kanıtı değildir. Çocuğun ilk haftalardaki tepkisi, kaybın büyüklüğünü ve sosyal medyanın hayatında ne kadar yer tuttuğunu gösterir. Tepkiyi ciddiye almak, onu hemen düzeltmeye çalışmaktan daha çok işe yarar.
Yasak neden bazı çocuklarda isyan duygusunu artırır?
Psikolojide bunu açıklayan güçlü bir kavram var: tepkisellik. APA Psikoloji Sözlüğü tepkisellik kuramını, kişinin bir davranış özgürlüğünün tehdit edildiğini ya da kaybolduğunu algıladığında sıkıntı, kaygı, direnç ve o özgürlüğü geri alma isteğiyle belirgin bir motivasyon durumu yaşadığını öne süren bir model olarak tanımlar. Yani yasak ne kadar keskin ve gerekçesiz gelirse, yasaklanan şey o kadar cazip hâle gelebilir.
Ergenlik bu etkiyi büyütür. APA Psikoloji Sözlüğü ergenliği, ergenlikle yaklaşık 10 ile 12 yaşlarında başlayan ve biyolojik ile nörolojik olgunlaşmayla biten bir gelişim dönemi olarak tarif eder. Bu dönemde çocuk ailesinden ayrışmaya, kendi kararlarını vermeye ve özerkliğini denemeye başlar. Sosyal medya kararı dışarıdan geldiğinde, çocuk bunu özerkliğine bir müdahale gibi yaşayabilir.
Bu yüzden ailenin dili çok önemlidir. “Kanun böyle, tartışma yok” cümlesi tepkiselliği besler. “Bu karar bizim vermediğimiz bir karar, ama nasıl yaşayacağımızı birlikte seçebiliriz” cümlesi ise çocuğa kaybettiği kontrolün bir kısmını geri verir. Kural aynı kalır; değişen, çocuğun kendini çaresiz mi yoksa katılımcı mı hissettiğidir.
Akran baskısı ve dışlanma korkusunu çocukla nasıl konuşabilirsiniz?
Bu dönemde çocukların en sık söylediği cümle muhtemelen “Herkes hâlâ kullanıyor” olacak. Bunun bir kısmı doğru olabilir: Mevcut hesapların doğrulanması için 31 Mart 2027’ye kadar süre var, bu yüzden bazı hesaplar bir süre daha açık kalacak. Sınıfta 15 yaşını doldurmuş arkadaşlar da var. APA Psikoloji Sözlüğü akran baskısını, bir akran grubunun üyelerini grubun normlarına ve beklentilerine uymaya yönelten etki olarak tanımlar ve bunun hem olumlu hem olumsuz sonuçları olabileceğini belirtir.
Dışlanma korkusunu küçümsemek yerine adlandırmak işe yarar. “Grup sohbetini kaçırmaktan korkuyorsun, bunu çok iyi anlıyorum” demek, çocuğun duygusunu meşru kılar. Ardından somut bir soruya geçebilirsiniz: “Arkadaşlarınla bağını hangi yollarla sürdürebiliriz?” Bu konuda FOMO, yani gelişmeleri kaçırma korkusu yazısındaki yaklaşımlar size yol gösterebilir.
Okul bu geçişte önemli bir müttefik. Sınıfta herkes aynı anda aynı şeyi yaşamıyor; bazı çocukların hesabı kapanırken bazılarınınki açık kalıyor. Bu durum alay, dışlama ya da “Bebek hesabı” gibi lakaplara yol açabilir. Böyle bir şey fark ederseniz okulun rehberlik servisiyle konuşmak iyi bir adım olur. Dışlama ya da alay sürekli hâle gelirse akran zorbalığı belirtileri yazısındaki işaretlere de bakabilirsiniz.
15 Yaş Altı ve 15 ile 18 Yaş Arası İçin Kurallar Karşılaştırması
Ailelerin en çok karıştırdığı konu, kuralların yaşa göre nasıl değiştiği. Aşağıdaki tablo yönetmeliğin ana hükümlerini sadeleştiriyor. Tablo bir hukuk görüşü değil, yönetmelik metninin özetidir; ayrıntılar ve uygulama için her sağlayıcının kendi internet sitesinde yayımladığı tedbirlere bakmak gerekir.
| Konu | 15 yaşını doldurmamış çocuk | 15 ile 18 yaş arasındaki çocuk |
|---|---|---|
| Hesap açma | Yeni hesap talebini sağlayıcı reddeder | Hesap açabilir, ayrıştırılmış hizmete tabi olur |
| Mevcut hesap | 31 Mart 2027’ye kadar doğrulamadan geçer, sağlayıcı bilgi vererek kapatır | Doğrulamadan sonra ayrıştırılmış hizmete geçer |
| Hesap görünürlüğü | Hizmet yok | Varsayılan olarak gizli hesap, kamuya açık seçenek yok |
| Mesajlaşma | Hizmet yok | Yalnızca çocuğun takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilir, görüldü bilgisi yok |
| Canlı yayın ve sonsuz akış | Hizmet yok | Canlı yayın açma yok; kaydırdıkça ardışık görsel sunan tasarım yok |
| Reklam ve öneri | Hizmet yok | Profilleme ve kişiselleştirilmiş ticari reklam yok; takip önerisi yok |
Tablonun ikinci sütunu, 15 yaşını doldurmuş çocuğun da yetişkinle aynı deneyimi yaşamayacağını gösteriyor. Bu bilgi kardeşler arasındaki konuşmalarda da işe yarar. Ağabey ya da abla hesabını tutsa bile, onun hesabı da artık farklı kurallarla çalışıyor.
Ebeveyn kontrol araçları neler sunuyor?
Kanun ve yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılarına açık, sade ve kullanımı kolay ebeveyn kontrol araçları sunma yükümlülüğü getiriyor. Yönetmeliğe göre bu araçları anne, baba ya da vasi gibi çocuk hakkında karar verme yetkisi olan kişiler kullanıyor. Araçlar en az şu işlevleri içermek zorunda:
- Hesap ve özellik ayarlarını kontrol etmek.
- Satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemleri ebeveyn iznine bağlamak ve harcama limiti belirlemek.
- Kullanım süresini izlemek, ebeveynin belirlediği bir süreyle sınırlamak ve konum paylaşımını yönetmek.
Yönetmeliğin bu bölümünde psikolojik açıdan çok değerli iki ilke var. Birincisi, ebeveyn kontrolü devreye girdiğinde sağlayıcı bunu çocuğa açıkça bildiriyor. İkincisi, araçlar çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldırmayacak; gözetimden çok iletişim, öğrenme ve güçlendirme esasına dayanmak zorunda. Bu ifade, aileler için güzel bir pusula. Ebeveyn kontrolü bir casusluk aracı değil, birlikte konuştuğunuz kuralların teknik karşılığı olmalı.
Bu ilke 15 yaşını doldurmuş ergeniniz için özellikle önemli. Kontrol araçlarını kurmadan önce oturup neyi neden açtığınızı konuşun. “Konumunu her an izleyeceğim” yerine “Akşam dışarıdayken konum paylaşımını açık tutmanı istiyorum, çünkü içim rahat ediyor” demek, aynı aracı bambaşka bir anlamla kullanmaktır.
Oyun platformları da düzenlemeye girdi mi?
Kısmen evet. 7578 sayılı Kanun, 5651 sayılı Kanuna oyun platformlarıyla ilgili yeni bir ek madde ekledi; bu hüküm de 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girdi. Buna göre oyun platformları, usulüne uygun derecelendirilmeyen oyunları ancak en yüksek yaş kriterine göre derecelendirerek sunabiliyor. Ayrıca hesap ayarlarının kontrolünü ve ücretli işlemlerin ebeveyn iznine bağlanmasını sağlayan ebeveyn kontrol araçları sunmak zorundalar.
Burada bir ayrıma dikkat etmek gerekiyor. Oyun platformlarına ilişkin bu madde, sosyal ağlardaki gibi açık bir 15 yaş hizmet yasağı içermiyor. Yaş kriterlerine göre derecelendirmenin usul ve esaslarını ise Kanun, ilgili kurumun yönetmeliğine bırakıyor. Dolayısıyla “Oyunlar da tamamen kapanıyor” bilgisi şu an için doğru değil. Çocuğunuzla konuşurken bu ayrımı net tutmak, gereksiz bir kaygıyı önler.
Psikolojik açıdan ise önemli bir risk var: Sosyal medya kapandığında boşalan zaman ve sosyal ihtiyaç kolayca oyunlara ve oyun içi sohbetlere kayabilir. Bu her zaman kötü değildir; birlikte oyun oynamak da bir arkadaşlık biçimidir. Yine de geçiş döneminde ekran süresinin toplamına ve oyun içinde kimlerle konuşulduğuna göz kulak olmak iyi olur.
15 yaş sosyal medya yasağı için aileler nasıl bir geçiş planı yapabilir?
Hesabın kapanmasını beklemek yerine süreci önceden planlamak, çocuğun kayıp hissini belirgin biçimde yumuşatır. Aşağıdaki adımlar, 15 yaşını doldurmamış ve hesabı hâlâ açık olan çocuklara yönelik. Sırayı kendi ailenize göre değiştirebilirsiniz:
- Sakin bir anda, düzenlemeyi kısa ve doğru biçimde anlatın. Tarihi ve kuralın kime yükümlülük getirdiğini söyleyin.
- Çocuğun hesabında en çok neye değer verdiğini sorun: arkadaşlar, anılar, takip ettiği hesaplar ya da kendi ürettiği içerikler.
- Platformun veri indirme seçeneği varsa, saklamak istediği anıları birlikte belirleyin ve güvenli bir yerde saklayın.
- Yakın arkadaşlarıyla bağını sürdürebileceği başka yolları birlikte listeleyin: telefon görüşmesi, yüz yüze buluşma, ortak bir etkinlik.
- Boşalacak zamanı önceden planlayın. Bir spor, bir kurs ya da birlikte yapacağınız bir hafta sonu etkinliği bu boşluğu doldurmaya yardım eder.
- Çocuğun okuldaki öğretmeni ya da rehberlik servisiyle, sınıfta yaşanabilecek alay ve dışlanma konusunda iletişim kurun.
- Hesap kapandıktan sonraki ilk iki haftada daha sık yanında olun ve duygularını konuşmaya açık olduğunuzu hissettirin.
Bu planın en önemli parçası ikinci adım. Çocuğa “Senin için en zor olan ne?” diye sormak, ona hem sesini hem de kaybını önemsediğinizi gösterir. Çoğu zaman cevap beklediğinizden farklı çıkar ve tam da o cevap, nereden başlamanız gerektiğini söyler.
Yaşını farklı göstermek ya da ebeveyn hesabı kullanmak neden risklidir?
Bazı aileler, çocuğun üzüntüsünü dindirmek için ilk anda kestirme yollar düşünebilir: hesabı ebeveynin adına açmak, çocuğa kendi telefonunu ya da hesabını vermek ya da yaşını farklı gösterecek yollar aramak. Bu niyeti anlıyorum, ama bu yolların hem hukuki hem psikolojik bedeli var. Her şeyden önce bu, kanunun amacını dolaşmak anlamına gelir. Yönetmelik de makul şüphe hâlinde hesabın askıya alınacağını öngörüyor.
Psikolojik açıdan bedel daha da önemli. Ebeveyn adına açtığınız bir hesapta çocuk, ayrıştırılmış hizmetin getirdiği korumaların dışında kalır: Hesap varsayılan olarak gizli olmayabilir, yabancılar mesaj atabilir, kişiselleştirilmiş içerik ve reklam akışı devam eder. Üstelik çocuk, kuralların pazarlıkla esneyebileceğini öğrenir. Bu da ileride koyacağınız başka sınırları zorlaştırır.
Daha sağlıklı yol, kuralı koruyup duyguya alan açmaktır. “Bu kuralı değiştiremeyiz, ama bu konuda üzgün olmanı anlıyorum ve seninle başka çözümler bulabiliriz” cümlesi, hem sınırı hem ilişkiyi korur.
İlk haftalarda öfke ve huzursuzlukla nasıl baş edebilirsiniz?
Hesap kapandıktan sonraki ilk günlerde çocukta daha fazla öfke, huzursuzluk ve can sıkıntısı görmeniz olasıdır. Duygu düzenleme, yani bir duyguyu fark edip yoğunluğunu ayarlayabilme becerisi, ergenlikte hâlâ gelişmektedir; bu yüzden çocuk, yoğun duyguyu yetişkin gibi yönetemeyebilir. Sizin sakin kalmanız, onun için bir dış düzenleyici görevi görür.
- Öfkeli anda tartışmaya girmeyin. “Şu an çok kızgınsın, sakinleşince konuşalım” deyip alan açın.
- Duyguyu adlandırın, davranışa sınır koyun. “Kızgın olabilirsin, ama eşyalara vurmak olmaz.”
- Boş zamanı tamamen çocuğun kendi çözmesine bırakmayın; ilk haftalarda birkaç seçenek sunun.
- Telefonu tamamen elinden almak yerine, telefonun yeni kullanım biçimini birlikte konuşun.
- Küçük ilerlemeleri fark edin. “Bugün kendine yeni bir uğraş bulmuşsun” cümlesi değerlidir.
Bazı çocuklarda ise tam tersi bir tablo görülebilir: Rahatlama. Sürekli bildirim, kıyas ve beğeni takibi bir yükse, hesabın kapanması beklenmedik bir hafiflik getirebilir. Bunu da fark edip konuşmak önemlidir, çünkü çocuk bu rahatlamayı arkadaşlarına söylemekten çekinebilir.
Kardeşler arasındaki farklı kurallar adil kalabilir mi?
Bu düzenleme pek çok evde yeni bir gerilim yaratıyor: 16 yaşındaki abla hesabını tutarken 13 yaşındaki kardeşinin hesabı kapanıyor. Küçük olan için bu, “Hep ona ayrıcalık” cümlesinin yeni bir kanıtı gibi gelebilir. Burada adalet, herkese aynı şeyi vermek değil, herkesin yaşına ve ihtiyacına uygun bir şey vermektir.
Kurala dışarıdan bir çerçeve olarak bakmak gerilimi azaltır. “Bu karar senin yaşınla ilgili, kim olduğunla ya da ne kadar sevildiğinle ilgili değil” demek, kıyası kişisellikten çıkarır. Büyük kardeşten de, küçüğün yanında paylaşımlarını övünme malzemesine dönüştürmemesini rica edebilirsiniz. Küçük kardeşe ise kendi yaşına özgü yeni bir ayrıcalık tanımak, örneğin bir hafta sonu etkinliğini onun seçmesi, dengeyi kurmaya yardım eder.
Bir de büyük kardeşin rolünü unutmamak gerekiyor. Büyük kardeş, küçüğün gözünde çoğu zaman bir rehberdir. Ondan, küçük kardeşine kendi hesabından içerik göstermek yerine birlikte vakit geçirmenin başka yollarını bulmasını istemek, hem kuralı hem kardeş ilişkisini korur. Büyük kardeşe bu konuda gösterdiği özen için teşekkür etmek de onun bu rolü sahiplenmesini kolaylaştırır.
Ebeveynin kendi telefon alışkanlığı neden belirleyicidir?
Çocuklar sözden çok davranışı izler. Sofrada, yatmadan önce ya da sohbet sırasında sürekli telefona bakan bir ebeveyn, “Sosyal medya sana zarar veriyor” dediğinde çocuk bunu inandırıcı bulmaz. Bu düzenleme, aile olarak dijital alışkanlıklara yeniden bakmak için iyi bir fırsat sunuyor.
Telefonsuz yemek saatleri, akşam belli bir saatten sonra telefonların ortak bir yerde şarj edilmesi ya da hafta sonu birkaç saatlik ekransız zaman gibi kurallar, herkes için geçerli olduğunda çok daha kolay kabul görür. Kendiniz için de bir hedef koyabilirsiniz. Telefonunuzda sonsuz akışa takılıp kaldığınızı fark ediyorsanız doomscrolling yazısı size de iyi gelebilir.
Hangi işaretler uzman desteği gerektirir?
Çoğu çocuk birkaç hafta içinde bu değişikliğe uyum sağlar. Ancak bazı işaretler, tepkinin sıradan bir hayal kırıklığının ötesine geçtiğini gösterebilir. APA Psikoloji Sözlüğü internet bağımlılığı kavramını, sıkıntı ve işlev kaybına yol açan aşırı ya da takıntılı bir kullanım örüntüsü olarak tarif eder ve kavramın tartışmalı olduğunu da not eder. Bu nedenle etiket koymak yerine çocuğunuzun gündelik işlevine bakın:
- İki ila üç haftadan uzun süren belirgin içe kapanma, arkadaşlardan ve aileden uzaklaşma.
- Uykuda, iştahta ya da okul başarısında belirgin ve süreğen bir değişiklik.
- Okula gitmek istememe, okulda dışlanma ya da alay edilme anlatıları.
- Değersizlik, umutsuzluk ya da “Hiçbir şeyin anlamı yok” gibi cümlelerin sıklaşması.
- Kendine zarar verme düşüncesinden ya da davranışından söz etmesi.
Son madde acil bir durumdur. Çocuğunuz kendine zarar vermekten söz ediyorsa ya da güvenliğinden endişe ediyorsanız 112’yi arayın. Ergenlerde süreğen mutsuzluk işaretlerini daha ayrıntılı öğrenmek isterseniz ergenlerde depresyon belirtileri yazısına göz atabilirsiniz. Tanı ve ilaçla ilgili sorular için bir çocuk ve ergen psikiyatrisi hekimine başvurmanız gerekir.
Serdivan Psikolog Desteği ile Çocuk ve Aileyle Nasıl Çalışırız?
Görüşmelerde önce çocuğun bu değişikliği nasıl yaşadığını onun dilinden dinleriz. Öfke, utanç ya da dışlanma korkusu gibi duyguları adlandırmasına yardım eder, boşalan zamanı ve arkadaşlık ihtiyacını nasıl karşılayabileceğine birlikte bakarız. Anne babayla ise evdeki konuşma dilini, kardeşler arasındaki dengeyi ve ebeveyn kontrol araçlarının nasıl iletişime dayalı kullanılabileceğini çalışırız.
Psikolog olarak tanı koymayız ve ilaç yazamayız; bu konular psikiyatri hekiminin alanıdır. Çocuklar ve ergenlerle çocuk ve ergen psikolojik danışmanlığı çerçevesinde çalışırız. Serdivan psikolog arayışındaysanız Psikolog Burak Uysal ile ofiste yüz yüze görüşebilirsiniz. Belirli bir sonuç için söz veremeyiz, ama süreci aileyle birlikte, dikkatle yürütürüz.
Bu geçiş çocuğunuz için bir kayıp, ama aynı zamanda yeni bir alışkanlık kurmak için bir fırsat da olabilir. Hazır olduğunuzda online randevu sayfasından size uygun bir zaman seçebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
15 yaş sosyal medya yasağı ne zaman başladı?
Sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacağını düzenleyen hükümler 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girdi. Dayanak, 7578 sayılı Kanunla değişen 5651 sayılı Kanunun ek 4. maddesi ve 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmeliktir. Yeni hesaplarda yaş doğrulama 1 Kasım 2026’dan itibaren gerekiyor.
Çocuğumun mevcut hesabı hemen kapanacak mı?
Hemen değil, ama kapanacak. Yönetmeliğe göre sosyal ağ sağlayıcı, 1 Kasım 2026’dan önce açılmış ve doğrulanmamış hesapları 31 Mart 2027’ye kadar en az bir kez doğrulamak zorunda. Doğrulamada 15 yaşını doldurmadığı anlaşılan çocukların hesaplarını sağlayıcı, bilgi vererek kapatıyor. Bu süreyi çocuğunuzla konuşmak ve geçişi planlamak için kullanabilirsiniz.
Hesap kapanınca fotoğraflar ve mesajlar ne olur?
Yönetmeliğe göre sağlayıcı, kapattığı hesaba ait verileri itiraz yolu işletildiyse itiraz sonuçlandıktan sonra, itiraz yoksa gecikmeksizin siliyor. Bu nedenle platformun veri indirme seçeneği varsa, hesap kapanmadan önce çocuğunuzla birlikte saklamak istediği anıları belirlemeniz iyi olur. Böylece kayıp, birlikte yönettiğiniz bir vedaya dönüşür.
Yaş doğrulama çocuğumun kimlik bilgilerini platforma verir mi?
Yönetmeliğe göre hayır. Yaş doğrulama e-Devlet Kapısı üzerinden üretilen bir belirteçle yapılıyor. Bu belirteç yalnızca kişinin 15 yaşını doldurup doldurmadığını, doldurduysa 18 yaşını doldurup doldurmadığını gösteriyor. Ad, kullanıcı adı ya da kişiyi tanımaya yarayan başka bir bilgi içermiyor ve platform onu yaş doğrulama dışında kullanamıyor.
Çocuğuma kendi adıma hesap açsam olur mu?
Önermem. Bu, kanunun amacını dolaşmak anlamına gelir ve yönetmelik makul şüphe hâlinde hesabın askıya alınacağını öngörüyor. Psikolojik açıdan da çocuk, ayrıştırılmış hizmetin getirdiği gizli hesap ve sınırlı mesajlaşma gibi korumaların dışında kalır. Üstelik kuralların pazarlıkla esneyebileceğini öğrenir. Kuralı koruyup duyguya alan açmak daha sağlıklıdır.
Hesabı kapanan çocuk ne zaman uzman desteğine ihtiyaç duyar?
Çoğu çocuk birkaç hafta içinde uyum sağlar. İki ila üç haftadan uzun süren içe kapanma, uyku, iştah ya da okul başarısında belirgin değişiklik, okula gitmek istememe ya da umutsuzluk cümleleri destek almayı düşündürmelidir. Çocuğunuz kendine zarar vermekten söz ediyorsa 112’yi arayın. Tanı ve ilaç soruları için çocuk ve ergen psikiyatrisi hekimine başvurun.

Maltepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü mezunu. Serdivan'daki ofisinde çocuklar, ergenler, ebeveynler, yetişkinler ve çiftlerle psikolojik danışmanlık görüşmeleri yürütür.
Acil bir durumdaysanız kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez.
Bu konuda destek
Benzer yazılar

İstismara Uğrayan Çocuğun Psikolojisi: Belirtiler, Travma ve İyileşme
İstismara uğrayan çocuk neden susar, hangi belirtileri gösterir, anlattığında nasıl davranılmalı? Travmanın etkileri ve iyileşme yolları bu…
6 Kasım 2026 · 20 dk okuma
İlk Kez Evden Ayrılan Gençlerde Bağımsızlık Kaygısı
Evden ayrılma kaygısı ilk kez ailesinden ayrılan gençlerde sık görülür. Günlük düzeni tek başına kurma, suçluluk ve ailenin kaygısına dair…
4 Kasım 2026 · 16 dk okuma
Çocuklarda Karanlık Korkusu: Işık Açık Uyumak İsteyen Çocuk
Çocuklarda karanlık korkusu neden olur, hangi yaşta geçer? Yatma rutini, gece lambası, kademeli adımlar ve kaçınılacak tepkiler bu rehberde.
2 Kasım 2026 · 16 dk okuma